Tiêu chuẩn EN 1176 và EN 1177: Căn cứ bắt buộc khi nghiệm thu sân chơi trẻ em

Sân chơi trẻ em là hạng mục hiếm hoi trong một dự án bất động sản mà rủi ro pháp lý và rủi ro thương hiệu nằm ở cùng một chỗ: sự an toàn của trẻ. Tại Việt Nam chưa có quy chuẩn quốc gia bắt buộc riêng cho thiết bị sân chơi ngoài trời, nên phần lớn chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu đang lấy bộ tiêu chuẩn châu Âu EN 1176 và EN 1177 làm căn cứ nghiệm thu.

Bài viết này trình bày cách đọc và áp dụng hai tiêu chuẩn đó theo đúng trình tự một dự án thực tế, từ giai đoạn thiết kế cơ sở cho tới lúc ký biên bản bàn giao.

1. Phân biệt EN 1176 và EN 1177

Hai tiêu chuẩn này thường bị gộp làm một trong hồ sơ thầu, dẫn tới thiếu sót khi nghiệm thu. Thực chất chúng điều chỉnh hai đối tượng khác nhau.

Nói ngắn gọn: EN 1176 lo phần thiết bị, EN 1177 lo phần mặt sàn. Một sân chơi dùng thiết bị đạt EN 1176 nhưng đổ sàn sai chiều dày vẫn là một sân chơi không đạt.

1.1. Cấu trúc các phần của EN 1176

EN 1176 không phải một tài liệu đơn lẻ mà là bộ nhiều phần. Trong thực tế nghiệm thu tại Việt Nam, các phần được viện dẫn nhiều nhất gồm:

• Phần 1: yêu cầu an toàn chung và phương pháp thử cho mọi loại thiết bị.
• Phần 2: yêu cầu bổ sung cho xích đu.
• Phần 3: yêu cầu bổ sung cho cầu trượt.
• Phần 4: yêu cầu bổ sung cho cáp trượt.
• Phần 6: yêu cầu bổ sung cho thiết bị xoay.
• Phần 7: hướng dẫn lắp đặt, kiểm tra, bảo trì và vận hành.

Phần 7 là phần chủ đầu tư hay bỏ qua nhất, trong khi đó lại chính là phần quy định lịch kiểm tra định kỳ sau bàn giao. Thiếu phần 7 nghĩa là sân chơi đạt chuẩn vào ngày nghiệm thu nhưng không có cơ chế duy trì chuẩn đó.

2. Vùng va đập và chiều cao rơi: hai con số quyết định mặt bằng

Đây là nội dung ảnh hưởng trực tiếp tới bố trí mặt bằng, và cũng là nguyên nhân phổ biến nhất khiến một sân chơi phải làm lại.

2.1. Chiều cao rơi tới hạn

Chiều cao rơi được đo từ điểm cao nhất mà trẻ có thể đứng, ngồi hoặc bám bằng tay trong tư thế sử dụng bình thường, xuống tới mặt sàn hoàn thiện. Không phải đo từ đỉnh mái che hay đỉnh cột trang trí.

Tiêu chuẩn EN 1176 giới hạn chiều cao rơi tự do tối đa ở mức 3,0 m. Vượt ngưỡng này, thiết bị không được xem là thiết bị sân chơi trẻ em theo tiêu chuẩn, bất kể bề mặt bên dưới tốt tới đâu.

2.2. Vùng va đập

Vùng va đập là diện tích bề mặt xung quanh thiết bị phải được phủ vật liệu giảm chấn. Nguyên tắc tính thông dụng:

• Với chiều cao rơi từ 1,5 m trở xuống, vùng va đập tối thiểu mở rộng 1,5 m tính từ mép thiết bị.
• Với chiều cao rơi trên 1,5 m, vùng va đập mở rộng theo công thức tăng dần, thường được tính bằng hai phần ba chiều cao rơi cộng thêm 0,5 m.
• Cầu trượt và xích đu có quy tắc riêng theo hướng chuyển động, vùng va đập kéo dài đáng kể về phía trước và phía sau.

Hệ quả thực tế: một bộ liên hoàn cao 2,5 m cần một vùng đệm rộng hơn nhiều so với cảm nhận bằng mắt. Nếu mặt bằng được chốt trước khi chọn thiết bị, khả năng cao là thiết bị sẽ phải cắt bớt tính năng để vừa diện tích.

2.3. Khe hở và bẫy kẹt

EN 1176 quy định các dải kích thước cấm, nhằm loại bỏ nguy cơ kẹt đầu, kẹt cổ, kẹt ngón tay và vướng dây áo. Nguyên tắc dễ nhớ: một khe hở phải hoặc là đủ nhỏ để đầu trẻ không lọt, hoặc là đủ lớn để đầu trẻ lọt qua hoàn toàn. Khoảng lưng chừng giữa hai ngưỡng đó là khoảng nguy hiểm nhất.

3. EN 1177 và chỉ số HIC

EN 1177 xác định khả năng giảm chấn của bề mặt bằng thử nghiệm thả đầu giả định. Cảm biến trong đầu giả ghi lại gia tốc khi va chạm, từ đó tính ra chỉ số HIC.

Ngưỡng chấp nhận là HIC nhỏ hơn 1000. Chiều cao lớn nhất mà tại đó bề mặt vẫn giữ được HIC dưới 1000 chính là chiều cao rơi tới hạn của bề mặt đó. Nguyên tắc nghiệm thu vì vậy rất gọn: chiều cao rơi tới hạn của mặt sàn phải lớn hơn hoặc bằng chiều cao rơi thực tế của thiết bị đặt trên nó.

3.1. Vì sao chiều dày lớp giảm chấn không phải con số cố định

Không tồn tại một chiều dày dùng chung cho mọi sân chơi. Chiều dày cần thiết phụ thuộc vào chiều cao rơi của thiết bị, loại vật liệu, cấu tạo lớp nền bên dưới và cả nhiệt độ vận hành.

Với sàn cao su EPDM đổ tại chỗ, quan hệ định hướng thường gặp trong thiết kế như sau:

Các con số trên chỉ mang tính định hướng thiết kế. Giá trị ràng buộc pháp lý luôn là kết quả thử nghiệm EN 1177 của chính hệ vật liệu được sử dụng, do phòng thí nghiệm độc lập phát hành. Chủ đầu tư nên yêu cầu báo cáo này gắn với đúng cấu tạo lớp mà nhà thầu sẽ thi công.

3.2. So sánh các loại bề mặt

Lưu ý quan trọng với cỏ nhân tạo: bản thân lớp cỏ gần như không có giá trị giảm chấn. Nếu hồ sơ chỉ ghi cỏ nhân tạo mà không nêu rõ lớp đệm và kết quả thử nghiệm kèm theo, hạng mục đó chưa đủ căn cứ nghiệm thu.

4. Bảy sai sót thường gặp trong hồ sơ nghiệm thu

1. Nhận chứng nhận của một sản phẩm rồi áp cho cả lô. Chứng nhận EN 1176 gắn với một mã sản phẩm và một cấu hình cụ thể. Đổi cấu hình là đổi phạm vi chứng nhận.
2. Bỏ qua báo cáo EN 1177 của mặt sàn. Đây là lỗi phổ biến nhất, vì mặt sàn thường do nhà thầu phụ khác thi công.
3. Đo chiều cao rơi từ sàn thô. Phải đo tới cao độ hoàn thiện sau khi đổ lớp giảm chấn.
4. Đặt ghế đá, bồn cây hoặc trụ đèn trong vùng va đập. Vùng va đập phải trống hoàn toàn.
5. Không có biên bản kiểm tra sau lắp đặt. EN 1176 phần 7 yêu cầu kiểm tra trước khi đưa vào sử dụng.
6. Không lập lịch bảo trì. Bu lông lỏng và bề mặt mài mòn làm mất hiệu lực chuẩn chỉ sau vài mùa.
7. Trộn lẫn thiết bị cho các nhóm tuổi khác nhau. Khu vực cho trẻ dưới 3 tuổi cần tách biệt và có yêu cầu riêng.

5. Danh mục kiểm tra trước khi ký biên bản

• Chứng nhận EN 1176 của bên thứ ba, đúng mã sản phẩm đã lắp đặt.
• Báo cáo thử nghiệm EN 1177 đúng cấu tạo lớp giảm chấn đã thi công.
• Bản vẽ mặt bằng thể hiện vùng va đập của từng thiết bị, có kích thước.
• Biên bản đo chiều dày lớp giảm chấn tại các vị trí quan trọng.
• Biên bản kiểm tra sau lắp đặt do người có chuyên môn thực hiện.
• Sổ tay vận hành và bảo trì, kèm lịch kiểm tra định kỳ.
• Biển thông tin tại sân chơi, nêu nhóm tuổi phù hợp và số điện thoại báo sự cố.

6. Lịch kiểm tra định kỳ sau bàn giao

Tần suất cần tăng lên với sân chơi có mật độ sử dụng cao, sân ven biển chịu hơi muối, hoặc sân đặt tại khu vực có biên độ nhiệt lớn.

7. WINAM đồng hành ở giai đoạn nào

Với hơn 1.000 dự án đã triển khai từ năm 2013, WINAM tham gia từ bước đọc bản vẽ chứ không chỉ ở bước cung cấp hàng. Cách làm này giúp phát hiện xung đột giữa mặt bằng và vùng va đập ngay khi còn sửa được trên giấy.

• Thiết bị sân chơi ngoài trời có hồ sơ chứng nhận đầy đủ.
• Sàn an toàn gồm cao su EPDM đổ tại chỗ và thảm cao su lắp ghép.
• Thiết bị thể dục ngoài trời theo tiêu chuẩn EN 16630.
• Dịch vụ trọn gói từ tư vấn thiết kế, cung cấp, lắp đặt tới bảo trì.
• Tham khảo các dự án đã thực hiện tại khu đô thị, trường học và khu nghỉ dưỡng.

Hệ thống quản lý của công ty đạt ISO 9001:2015, ISO 14001:2015 và ISO 45001:2018.

Liên hệ tư vấn

Nếu anh chị đang chuẩn bị hồ sơ thiết kế hoặc chuẩn bị nghiệm thu một hạng mục sân chơi, đội ngũ kỹ thuật WINAM có thể rà soát bản vẽ và danh mục hồ sơ miễn phí.

• Hotline: (+84) 9 6161 0202 hoặc (+84) 9 31 176 176
• Email: [email protected]
• Văn phòng: 226/4A Lê Trọng Tấn, Phường Tây Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh
• Gửi yêu cầu tư vấn trực tuyến